Għal ħafna dixxendenti ta’ emigranti, speċjalment il-ġenerazzjonijiet iżgħar, ir-ritorn lejn art twelidhom huwa bżonn biex jifhmu minn fejn ġejja parti minnhom infushom. Dawk li trabbew eluf ta’ kilometri ’l bogħod mill-Italja spiss semgħu stejjer frammentati: triq, knisja, festa patronali, laqam tal-familja. It-tfittxija għal dik l-art twelidhom tfisser li terġa’ ssir ordni fl-identità ta’ wieħed, li tagħti wiċċ lill-ismijiet, li tittrasforma l-memorja f’esperjenza.
Hemm xena li qed tirrepeti ruħha dejjem aktar fil-bliet żgħar Taljani: raġel jew mara żagħżugħa tidħol fil-muniċipju b’karta stampata f’idejha, ritratt imċajpar, xi kultant sempliċement isem miktub fuq biċċa karta. Mhumiex qed ifittxu servizz, mhumiex sempliċement qed jagħmlu xi xogħol ta’ dokumenti. Qed ifittxu storja. “Nannu twieled hawn,” jgħidu.
Il-vjaġġ kważi dejjem jibda fl-arkivji. Ċertifikat tat-twelid, ċertifikat, reġistru. Dokumenti li, għal muniċipalità, huma rutina; għal dawk li jaslu minn barra, huma prova tal-eżistenza. F’dak il-punt, it-tfittxija tieqaf tkun astratta. Issir reali. Tiltaqa’ man-nies li kienu jafu lill-familja, titkellem mal-kappillan, tesperjenza l-ħajja tar-raħal. U meta l-persuna tpoġġi sieq fir-raħal, tiġri xi ħaġa speċjali: anke jekk qatt ma għexet hemm, tagħraf ġesti, mod ta’ kif titkellem, ċertu dawl. Bħallikieku dak il-post kien żamm traċċa inviżibbli.
Ir-ritorn tal-ġenerazzjonijiet il-ġodda huwa differenti minn dak tan-nanniet tagħhom. Mhuwiex iddettat mill-ħtieġa, iżda mill-għażla. Ma jfittxux xogħol: ifittxu appartenenza. U spiss isibu ħafna aktar milli immaġinaw. Xi wħud jaslu għal ftit jiem u mbagħad jestendu l-vjaġġ tagħhom. Oħrajn jirritornaw diversi drabi. Xi wħud jixtru jew jirrinovaw id-dar tal-familja, oħrajn iġibu lil uliedhom biex juruhom "minn fejn ġejjin." F'xi każijiet, ir-rabta ssir proġett: studju tal-lingwa, irkupru tad-djalett, parteċipazzjoni f'festi lokali, skambji kulturali, investimenti żgħar. Il-belt ma tibqax tikka fuq il-mappa u ssir relazzjoni.
Għall-muniċipalitajiet, dan il-moviment jirrappreżenta opportunità delikata u importanti. Jeħtieġu mod ġdid kif jikkomunikaw ma’ dawk li jaslu minn bogħod, biex jgħinu fir-riċerka ġenealoġika, u biex itejbu l-memorja tal-emigrazzjoni b’inizjattivi konkreti.
Ġenerazzjonijiet ġodda jfittxu għeruq sodi biex itejbu lilhom infushom fil-preżent. U fi żmien meta kollox jidher temporanju, ir-ritorn lejn art twelidhom juri verità sempliċi: tista’ tgħix ’il bogħod, tbiddel il-lingwi, tibni ħajja x’imkien ieħor, iżda xi konnessjonijiet ma jistgħux jitħassru. Huma jittrasformaw. U, meta jsibu triqthom lura, iġibu lura ħafna emozzjonijiet.
Ħalli kumment (0)