Hemm rokna f’Ruma fejn, fid-dell tas-swar antiki, tinsab xi ħaġa li donnha waslet minn kontinent ieħor: piramida bajda, għolja sitta u tletin metru, bil-ponta tagħha tisfida s-sema tal-Belt Eterna. Hija l- Piramide Cestia, magħrufa wkoll bħala l-Piramida ta’ Caius Cestius, u mill-4 ta’ Settembru 2026, fl-aħħar se terġa’ tilqa’ l-viżitaturi wara restawr twil.
Għal dawk li mhumiex familjari magħha, l-istorja tagħha diġà hija meravilja. Inbniet bejn it-18 u t-12 QK bħala l-qabar ta’ Gaius Cestius Epulone, maġistrat Ruman għani. F’dawk is-snin, wara l-konkwista tal-Eġittu, Ruma kienet maħkuma minn “ġenn Eġizzjan” veru: obeliski, kulti, u simboli tan-Nil ħakmu l-kapitali. Cestius xtaq qabar li jitkellem dik il-lingwa eżotika, u b’hekk twieldet l-unika piramida antika fl-Ewropa li baqgħet teżisti kważi intatta. Monument uniku, imdaħħal illum bejn Porta San Paolo u ċ-Ċimiterju Mhux Kattoliku, fejn huma midfuna poeti bħal Keats u Shelley.
Il-proġett li tlesta dan l-aħħar, iffinanzjat mill-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Restawr tal-Wirt Kulturali (PNRR), irrestawra d-dinjità u s-sigurtà tas-sit: it-taraġ tal-aċċess ġie żgurat, il-ġnien ġie ddisinjat mill-ġdid, ġiet installata sistema ġdida ta’ dawl li tittrasforma l-irħam f’viżjoni bil-lejl, u ġew iddisinjati sinjali biex iwasslu l-istorja tiegħu lil kulħadd. It-tours huma bla ħlas, iżda huma meħtieġa r-riżervazzjonijiet: jibdew bil-ftuħ ta’ filgħaxija fl-4, il-11, it-18 u l-25 ta’ Settembru (fis-20, it-21 u d-19 ta’ filgħaxija) u t-tours ta’ matul il-jum fil-5, it-12 u d-19 ta’ Settembru, u jkomplu sal-31 ta’ Ottubru. Fis-26 u s-27 ta’ Settembru, matul il-Jiem tal-Wirt Ewropew, il-piramida se tkun miftuħa l-ġurnata kollha.
Għal dawk li jgħixu 'l bogħod mill-Italja, forsi eluf ta' kilometri 'l bogħod, f'Buenos Aires, São Paulo, jew Montevideo, aħbarijiet bħal dawn għandhom tifsira speċjali. Hija prova li art l-antenati tagħna qatt ma tieqaf tipproteġi t-teżori tagħha, tieħu ħsiebhom, terġa' tiftaħhom għad-dinja. Kull ġebla restawrata hija biċċa memorja li tibqa', stedina siekta biex nerġgħu lura, anke jekk biss fl-immaġinazzjoni tagħna, għal dawk l-għeruq li ż-żmien u l-oċean qatt ma ħassru tassew.
Il-Piramida ta’ Ċestju tinsab hemm mill-ġdid, bajda u kburija fil-qalba ta’ Ruma. U min jaf, forsi xi darba jew oħra jkun imiss lilek li titla’ dawk it-taraġ!
