L-arti tal-pittur tar-Rinaxximent Sofonisba Anguissola artijiet f'Catania: l- mużew djoċesan jospita l- uri "Sofonisba Anguissola u l-Madonna dell'Itria. Il-kult ta' Hodighitria fi Sqallija mill-Medju Evu sal-età moderna", disponibbli minn 17 ta' Settembru, 2022 sal-4 ta' Diċembru.
"Sofonisba Anguissola u l-Madonna dell'Itria. Il-Kult ta' Hodighitria fi Sqallija mill-Medju Evu sal-Età Moderna."
Ieħor importanti ħafna wirja tmur biex tarrikkixxi l-l-offerta kulturali tal-belt tagħnaIl-protagonist huwa l-pittur ta’ oriġini Cremonese Sofonisba Anguissola, attiva ħafna fi Sqallija matul il-perjodu tar-Rinaxximent. Isimha huwa simili għal dak tal-pitturi Artemisia Gentileschi e Lavinia Fontana, artisti u speċjalment nisa "moderni", attivi grazzi għat-talent tagħhom madwar l-Italja kollha u fl-aktar qrati Ewropej importanti bejn is-sekli 16 u 17. Huma meqjusa bħala pijunieri u sinjuriet tal-arti Taljana.
Il-Kult ta' Hodighitria fi Sqallija mill-Medju Evu sal-Età Moderna, Sofonisba Anguissola u l-Madonna dell'Itria: dan huwa t-titlu tal- wirja imwaqqaf fil-Mużew Djoċesan ta’ Catania, ikkurat minn Roberta Carchiolo, Mario Marubbi u Grazia Spampinato. Twieled mill-kollaborazzjoni bejn il- Sovrintendenza għall-Wirt Kulturali u Ambjentali tal-Etna, il-Mużew Ċiviku Ala Ponzone ta’ Cremona u l- Mużew Djoċesan ta’ KatanjaDin hija wirja itineranti li waqfet f'Cremona u Milan. L-avveniment huwa ffinanzjat minn Reġjun Sqalli għal ammont ta’ 32 elf ewro.
Min kienet Sofonisba Anguissola?
Huwa wieħed mill-aktar intriganti pitturi nisa tar-Rinaxximent TaljanIx-xogħol tiegħu jarrikkixxi l-kumpless u varjat tagħna il-wirt kulturali SqalliSofonisba Anguissola (madwar 1532 – 1625) twieldet fi Cremona f’familja aristokratika minn Piacenza. Missierha Amilcare kien jappartjeni għall-Kunsill tad-Dekurjons f’isem il- Ir-Re ta' Spanja Filippu II, kienet tħobb l-arti u introduċiet lil uliedha bniet għall-istudju tal-letteratura, il-pittura u l-mużika. Sofonisba ddeċidiet li ssir pittriċi. Il-qasam favorit tagħha kien ritrattiHija ġiet edukata fi Spanja, u stabbiliet rabta mill-qrib ħafna ma' dan il-pajjiż; fil-fatt, serviet bħala dama tal-kumpanija tar-Reġina Isabella u gwardjana tal-infans. Fl-1573, iżżewġet lin-nobbli Sqalli. Fabrizio Moncada prinċep kadett, li marret toqgħod fil-palazz ta’ żewġha fi Sqallija u Paterna.
Hija baqgħet hawn sal-1579. Wara l-mewt ta’ żewġha f’attakk pirata fuq Capri, l-artista ddeċidiet li tirritorna lejn Cremona. Hija serviet bħala “Ħakkiem” tal-fewdu ta’ MoncadaMatul il-vjaġġ, inħabbet b’mod ġennat mal-kaptan li kien qed ibaħħar il-vapur. It-tnejn iżżewġu u għexu flimkien għal żmien twil f’Ġenova. Sofonisba, biex twettaq ir-rwol tagħha, imbagħad iddeċidiet li terġa’ lura lejn Sqallija, speċifikament biex Palermo, fejn miet fl-età ta’ disgħin sena. Ħajtu kienet avventuruża, kważi bħal rumanz.
Il-pittur kien apprezzat minn artisti bħal: Michelangelo, Giorgio vasari, Anthony van Dyck u minn qrati Ewropej, jikkonfigura ruħu bħala l- l-ewwel artist rikonoxxut internazzjonalment.
Illum hija artista li qed tiġbed dejjem aktar interess internazzjonali fl-arti u l-kultura.
Il-Madonna ta’ Idria
Il-wirja itineranti (mit-tramuntana għan-nofsinhar) tirrakkonta l-istorja ta’ Sofonisba u tagħha Madonna dell'Itria jew Idria jew Odigidria, qaddis patrun ta' Sqallija, li l-festa tiegħu taħbat nhar it-Tlieta wara Pentekoste. It-titlu bil-Grieg ifisser “dik li tgħallem, li turi d-direzzjoni".
Dan huwa mudell ikonografiku ta’ oriġini Biżantina li juri lill-Madonna f’nofs tulha bit-Tarbija f’idejha, bilqiegħda f’ġest ta’ barka. Il-Verġni għandha qagħda partikolari, tipponta b’idha l-leminija waqt li tkun bilqiegħda fuq kaxxa tal-injam li tinġarr fuq spallejn żewġ patrijiet Bażiljani. (il-“calogeri”). Jirreferu għal-leġġendi relatati mas-serqa u l-kustodja, ġo kaxxa, tal-ikona mirakoluża li kien maħsub li kienet miżbugħa mill-istess San Luqa u li kienet ilha meqjusa bħala protettur mill-abitanti ta’ Kostantinopli, qabel il-katastrofi finali tal-1453. Biex jipproteġuha mill-furja distruttiva tal-Ottomani, il-patrijiet li kellhomha fil-kustodja tagħhom suppost fdawha lill-mewġ, u b’hekk laħqet ix-xtut tal-punent. Aktar minn 50 knisja madwar Sqallija, minn bliet kbar għal bliet żgħar, huma ddedikati lill-Madonna dell'Idria.
Il-pittura tal-artal miżbugħa minn Sofonisba (midja mħallta fuq l-injam, 234 x 166 ċm) tmur lura għas-snin 1570. Il-kritiċi jqisuha il-kapolavur tal-artist. Sofonisba hija apprezzata għar-ritratti tagħha iżda ħolqot ukoll suġġetti sagri f'artali kbar, li wħud minnhom ġew megħjuna minn żewġha, il-Prinċep Moncada.
Il-wirja mwaqqfa fi Cremona u Catania, tippreżenta l-artal irrestawrat fi Cremona, flimkien ma’ xogħlijiet oħra (affreski, pitturi fuq l-injam u t-tila, skulturi) minn Sqallija, iżda wkoll mit-Tramuntana tal-Italja. Ir-restawr sar fl-2020 mill- Maestru Domenico Cretti, Taħt id-direzzjoni tal-Perit Antonio Caruso, is-superviżjoni tal-Professur Mario Marubbi, u s-sorveljanza tal-uffiċjali mis-Sovrintendenza ta’ Catania, Dr. Roberta Carchiolo u Dr. Carmela Di Blasi. Ix-xogħol, misluf minn Paternò, l-ewwel kien fil-Palazz Irjali ta’ Milan u mbagħad f’Cremona. Issa rritorna lejn Sqallija.
L-għan tal-wirja huwa li tenfasizza l-marka li l-pittur ħalla fi Sqallija b'żewġ xogħlijiet importanti, iżda wkoll u fuq kollox l-evoluzzjoni permezz tal-istorja rrakkuntata permezz ta' xbihat tal-Madonna tal-Odighitria, tal-kult tagħha u tal-ikonografija tagħha li hija trasformata fi Sqallija maż-żmien fil- Madonna tal-Itria.
Il-konnessjoni ma’ Paternò
Matul is-snin li għexet fil-kastell ta’ Moncada, Sofonisba Anguissola żviluppat rabta mal-belt, tant li issa ġiet adottata mill-belt ta’ Paternò. Kien hawn li l-pittriċi ħolqot il-kwadru tal-artal tal-Madonna dell'Itria. Sofonisba, li kienet waslet biex titlaq mill-gżira fl-1579, tat ix-xogħol lill-kunvent Franġiskan ta’ Paternò, li dak iż-żmien kien il-post tad-dfin tal-familja Moncada. Il-kwadru mbagħad kien destinat għall-Knisja tal-Annunziata. Biex issaħħaħ ir-rabta bejn il-belt u l-artista, twaqqfet l-assoċjazzjoni "Gli Amici di Sofonisba", li taħdem biex tirriloka x-xogħlijiet tal-pittriċi lejn il-belt. Huwa ttamat li, matul iċ-ċelebrazzjoni li ġejja tal-qaddisa patruna ta’ Santa Barbara, in-nies ta’ Paternò jkunu jistgħu jerġgħu jammiraw iż-żewġ kwadri tal-artal maħluqa għall-belt mill-artista Cremonese, esebiti ġewwa l-Knisja tal-Ex Monastero dell'Annunziata.
B'mod partikolari nirreferu għall-pitturi tal-artal mill-parroċċa ta' Santa Maria dell'Alto (il-matriċi tal-belt) fuq l-akropoli ta' Hybla, jew Madonna ta' Itriae la Madonna tar-Rakkomandata jew tal-KennIż-żewġ pitturi ġew “skoperti mill-ġdid” grazzi għal attribuzzjonijiet relattivament reċenti, l-ewwel waħda minn Dr. Alfio Nicotra bejn l-1995 u l-2002, it-tieni fl-2019.
Il-preżentazzjoni tal-wirja
Il-preżentazzjoni tal-wirja saret Is-Sibt 17 ta 'Settembru, ġewwa l- gallerija tal-arti tal-Mużew DjoċesanPreżenti: l-L-Arċisqof Luigi Renna, il Supretendent ta’ Katanja, Arch. Donatella Aprile, Dr. Grazzja Spampinato, Direttur tal-Mużew Djoċesan, il- Prefett Dr. Maria Carmela Librizzi, l-Onor. Nello Musumeci, Luca Burgazzi, Kunsillier għall-Kultura, Muniċipalità ta' Cremona, Dun Carmelo Signorello, direttur tal-Uffiċċju tal-Wirt Kulturali tal-Arċidjoċesi ta’ Catania.
Matul il-preżentazzjoni kien hemm ukoll spazju għal proġett li jikkonċerna wkoll il-katidral ta’ Catania permezz ta’ vjaġġ 3D ma’ “Mudismart” – Il-mużew konness“, app għall-użu tal-wirt tal-mużew u tad-Djoċesi, iffinanzjata mill-Dipartiment Reġjonali għall-Wirt Kulturali u l-Identità Siċiljana u magħmul minn Sovrintendenza għall-Wirt Kulturali u Ambjentali ta' Catania bl-appoġġ tekniku tal- Brescia BBSL-app toffri tour multimedjali ta’ wħud mill-kmamar tal-mużew.
Il-wirja, fi Dħul bla ħlas, Sara Miftuħ sal-4 ta' Diċembru, mit-Tnejn sas-Sibt mid-9am sal-13pm; it-Tlieta u l-Ħamis ukoll mit-15pm sas-18pm; il-Ħdud u l-vaganzi biss għal gruppi b'riżervazzjonie.
INFO:
[protett bl-email]
Tel. (+39) 095.7472279/259
[protett bl-email]
[protett bl-email]
Tel (+39) 095.281635
Sorsi: Is-sit elettroniku uffiċjali tar-Reġjun ta’ Sqallija; Corriere etneo; Sikelian.
